Jesień zawsze najbardziej pasowała do tego domu. Latem ogród był za głośny, zimą wszystko zamierało, a jesienią robiło się spokojnie. Liście z jabłoni spadały na trawnik, powietrze pachniało wilgotną ziemią, a rano nad dachami na obrzeżach Wrocławia wisiała lekka mgła. Mieszkałem tu od ponad trzydziestu lat.
Dom nie był ani nowoczesny, ani szczególnie elegancki. Zwykły piętrowy budynek z garażem, małym ogrodem i warsztatem, który urządziłem sobie z tyłu. Pół życia coś tu poprawiałem. Raz dach, raz schody, potem taras, instalacje w garażu, półki w piwnicy.
Moja żona zawsze się śmiała, że gdybym kiedyś skończył wszystkie remonty, pewnie zacząłbym rozbierać dom od początku, żeby mieć zajęcie. Nie doczekała tego. Od kilku lat mieszkałem sam. Ludzie czasem pytali, czy nie jest mi smutno w takim dużym domu.
Nigdy nie wiedziałem, co odpowiedzieć. Owszem, brakowało mi żony. Nie było dnia, żebym choć przez chwilę o niej nie pomyślał, ale to nie znaczyło, że siedziałem od rana do wieczora i patrzyłem w ścianę. Miałem ogród, warsztat, sąsiadów, kilku starych znajomych.
W czwartki chodziłem na basen, w sobotę rano na targ po warzywa. A kiedy pogoda pozwalała, potrafiłem pół dnia grzebać przy czymś w garażu. Samotność to jedno, spokój to zupełnie co innego. Tamtej niedzieli właśnie sprzątałem liście przy furtce, kiedy zobaczyłem samochód Pawła.
Zaparkował przed domem, a chwilę później wysiadł razem z Ewą. “O, proszę”, powiedziałem. “Kontrola niezapowiedziana? ” Paweł się roześmiał.
“Dzwoniłem rano o 7:30 w niedzielę. Normalni ludzie wtedy śpią. Ty nie, dlatego odebrałeś. ” Ewa podeszła i pocałowała mnie w policzek.
“Przywieźliśmy sernik. ” “No to już brzmi poważnie. ” “Z tej cukierni, którą lubisz. ” “W takim razie możecie wejść.
” Paweł pokręcił głową. “Człowiek własnego ojca musi przekupywać ciastem. ” “I dobrze, że wreszcie czegoś się nauczyłeś. ”
Poszliśmy do kuchni.
Zaparzyłem kawę, wyjąłem talerzyki, a Ewa rozpakowała sernik. Przez pierwsze pół godziny rozmawialiśmy o zwyczajnych rzeczach. Paweł narzekał na korki. Ewa opowiadała o pracy.
Ja pokazałem im zdjęcie półki, którą zrobiłem dzień wcześniej do garażu. Dopiero później zauważyłem, że oboje robią się jacyś dziwnie poważni. Paweł kręcił łyżeczką w filiżance, choć cukru nigdy nie używał. “Tato”, no spojrzał na Ewę.
Aha, pomyślałem. To nie była zwykła niedzielna kawa. “Mamy trochę problemów z mieszkaniem. ” “Co się stało?
” “Właściciel znowu chce podnieść czynsz. Dużo. ” Paweł podał kwotę. Gwizdnąłem cicho.
“No rzeczywiście nieźle. ” Ewa westchnęła. “A do tego opłaty, prąd, ogrzewanie, parking. Wszystko idzie w górę.
” “Rozumiem. ” “Staramy się odkładać na swoje”, powiedział Paweł, “ale przy takich kosztach stoimy właściwie w miejscu. ” Kiwnąłem głową. Nie miałem zamiaru udawać, że nie widzę problemu.
Czasy były takie, jakie były. Wynajem potrafił człowieka wykończyć, a kupno mieszkania we Wrocławiu też nie należało do rzeczy łatwych. Przez chwilę było cicho. W końcu Paweł odłożył filiżankę.
“Tato, może moglibyśmy pomieszkać u ciebie przez jakiś czas? ” Nie odpowiedziałem od razu. Ewa szybko dodała: “Nie na zawsze. Oczywiście.
Kilka miesięcy, może pół roku, żeby trochę odłożyć i spokojnie znaleźć coś swojego. ” Spojrzałem najpierw na nią, potem na syna. Dom miał miejsca aż nadto. Dwie sypialnie na górze stały właściwie puste.
Jednej używałem czasem jako pokoju dla gości, drugiej prawie wcale. Paweł odchrząknął. “Dokładalibyśmy się do rachunków i pomagali w domu. ” Dodała Ewa.
“Oczywiście”, powiedziałem. Ewa jakby trochę odetchnęła, ale zaraz znów spojrzała na Pawła. “Jest jeszcze jedna rzecz. ” “No proszę.
” “Moja mama Teresa też ostatnio ma trochę problemów. Właściciel mieszkania wspominał o sprzedaży. Jeszcze nic nie wiadomo, ale gdyby kiedyś musiała się na jakiś czas przenieść… ” Popatrzyłem na nią uważnie.
Najpierw syn z żoną, potem być może jej matka. Duży dom, dużo pokoi, jeden starszy człowiek. Rachunek był prosty i chyba oboje spodziewali się, że właśnie teraz powiem: “Nie ma mowy. ” Zamiast tego nalałem sobie jeszcze kawy.
“Dobrze. ” Paweł aż podniósł głowę. “Dobrze, skoro jesteśmy rodziną, spróbujmy. ” Ewa uśmiechnęła się tak szeroko, jakby właśnie dostała klucze do własnego mieszkania.
“Naprawdę? Naprawdę? ” Paweł wstał i klepnął mnie w ramię. “Tato, uratowałeś nam życie.
” “Bez przesady, macie gdzie mieszkać. ” Jeszcze przez chwilę ustalaliśmy szczegóły. Mieli przywieźć rzeczy w następny weekend. Paweł mówił o biurku, Ewa o swoich pudłach, a ja słuchałem i spokojnie jadłem sernik.
Kiedy po godzinie wsiedli do samochodu, oboje wyglądali na wyraźnie lżejszych. Stałem przy furtce i patrzyłem, jak odjeżdżają. Byli przekonani, że wszystko świetnie się ułożyło i może mieli rację. Tylko jednej rzeczy żadne z nich nie zapytało.
Jak właściwie wygląda życie w moim domu? W następny piątek Paweł przyjechał po pracy z pierwszą partią rzeczy. Nie było żadnej wielkiej przeprowadzki, ciężarówki ani zamieszania pod domem. Dwa kursy samochodem, kilka pudeł, walizki, komputer Ewy, trochę ubrań i cały ten drobiazg, który człowiek uważa za niezbędny, dopóki sam nie musi go wnosić po schodach.
Stałem w przedpokoju i patrzyłem, jak Paweł taszczy kolejne pudło. “Co tam masz? ” “Cegły. Książki.
” “To po co wam tyle książek, skoro oboje czytacie wszystko w telefonie? ” “Tato, pytam tylko. ” Ewa weszła za nim z dużą torbą przewieszoną przez ramię. “Jeszcze dwa kursy i chyba będzie wszystko.
” “Chyba? ” “No dobrze, prawie wszystko. ” Spojrzałem na stertę przy ścianie. “Bałem się, że chcecie tu zamieszkać, a wygląda, jakbyście otwierali sklep.
” Paweł tylko prychnął. Dałem im większy pokój gościnny na piętrze. Obok była mała sypialnia, której od lat prawie nie używałem. Stało tam stare biurko, regał i szafa.
Jeszcze z czasów, kiedy Paweł mieszkał z nami. Ewa od razu zaczęła się rozglądać. “O, tutaj mogłabym pracować. ” “Możesz.
Tylko biurko trzeba by przesunąć pod okno. ” “Nie trzeba. Tam byłoby więcej światła. ” “Możliwe.
I ten regał można przenieść do korytarza. ” “Można, ale nie będziemy. ” Paweł wszedł z pudłem i zatrzymał się w drzwiach. “Już zaczynacie?
” “Ja tylko mówię”, odpowiedziała Ewa. Podeszła do okna i spojrzała na ogród. “Wiesz, Tadeusz, tutaj naprawdę przydałby się większy taras, taki zadaszony. Latem można by jeść na zewnątrz.
” “Można. ” “No właśnie. ” Odwróciła się i rozejrzała po pokoju jeszcze raz. “A ty właściwie korzystasz z obu pokoi na dole?
” “Korzystam z całego domu. ” Uśmiechnęła się. “Nie o to mi chodzi. Pomyślałam tylko, że może kiedyś byłoby ci wygodniej przenieść się na górę.
Miałbyś bliżej do naszej części, a na dole można by wszystko lepiej rozplanować. ” Paweł spojrzał na nią, potem na mnie. Ja za to podniosłem rękę. “Nie, nie, niczego nie przestawiamy.
Przecież przyjechaliście mieszkać ze mną, a nie ja z wami. ” Zapadła krótka cisza. Ewa pierwsza się roześmiała. “Dobrze, dobrze.
Tylko myślałam na głos. ” “Myśleć wolno. Szafy zostają tam, gdzie stoją. ” I na tym temat się skończył.
Wieczorem zamówili pizzę. Paweł otworzył piwo, Ewa rozpakowywała kosmetyki w łazience, a ja siedziałem w kuchni i słuchałem, jak po piętrze chodzą tam i z powrotem. Dom rzeczywiście brzmiał inaczej. Więcej kroków, więcej otwieranych drzwi, więcej głosów.
Nie przeszkadzało mi to. Jeszcze nie. Następnego ranka obudziłem się jak zwykle kilka minut przed szóstą. Budzika od lat prawie nie potrzebowałem.
Organizm człowieka jest jak stary zegarek. Jeśli przez czterdzieści lat wstajesz o tej samej porze, to nawet na emeryturze nie bardzo rozumie, dlaczego miałby nagle zmienić zdanie. O 6:00 byłem już w łazience. Dziesięć minut później zszedłem na dół, podniosłem rolety i włączyłem Radio Wrocław.
Nie bardzo głośno, normalnie, tak jak codziennie. Nastawiłem kawę, pokroiłem chleb, wyjąłem masło, ser, pomidory. O wpół do siódmej siedziałem już przy stole. Z góry nie dochodził żaden dźwięk.
Spojrzałem na zegarek, pomyślałem chwilę. W końcu wstałem. Zapukałem do ich drzwi. Cisza.
Zapukałem jeszcze raz. “Pobudka, śniadanie stygnie. ” Ze środka usłyszałem jakiś niewyraźny jęk. Po chwili drzwi uchyliły się i pojawił się Paweł.
Włosy miał postawione we wszystkie strony. Jedno oko jeszcze prawie zamknięte. “Tato, co jest? ” “Sobota.
” “No właśnie, szkoda soboty na spanie. ” Patrzył na mnie, jakbym właśnie powiedział, że zamierzamy przed śniadaniem przebiec maraton. “Która jest? ” “Za 27.
” “Boże. ” “Kawa jest. ” “Ja nie piję kawy o tej porze. ” “To się nauczysz.
” Za jego plecami pojawiła się Ewa owinięta szlafrokiem z twarzą człowieka, który jeszcze nie do końca wie, gdzie się znajduje. “Co się dzieje? ” “Tata zrobił śniadanie. ” “Teraz jest najlepsza pora na śniadanie”, powiedziałem.
Zeszli na dół kilka minut później. Ewa usiadła przy stole i spojrzała na mnie podejrzliwie. “Ty naprawdę zawsze tak wcześnie wstajesz? ” “Zawsze.
” Paweł nalał sobie kawy i oparł czoło na dłoni. “My w weekendy zwykle śpimy przynajmniej do 9:00. ” “To sporo dnia tracicie. ” “Tato, ludzie odpoczywają.
” “Ja też odpoczywam po obiedzie. ” Ewa parsknęła śmiechem, ale jeszcze nie była pewna, czy mówię poważnie. Mówiłem. Po śniadaniu poszedłem do garażu.
Miałem kilka rzeczy do zrobienia przy starej szafce narzędziowej. Paweł i Ewa wrócili na górę. Nie przeszkadzałem im. Około 8:00 usłyszałem, że zeszli znowu.
Kiedy przechodziłem przez korytarz, usłyszałem szept Ewy: “On przecież nie będzie tak codziennie. ” Paweł coś mruknął. Nie zatrzymałem się nawet. “Codziennie”, odpowiedziałem z korytarza.
“W niedzielę śpię do wpół do siódmej. ”
Pełny weekend pod jednym dachem zaczął się dla Pawła źle. Już w piątek wieczorem siedzieliśmy przy kolacji, kiedy powiedział: “Jutro o 15:00 jest mecz. ” “Wiem.
” “Oglądasz może końcówkę. ” Spojrzał na mnie podejrzliwie. “A co robisz wcześniej? ” Odłożyłem widelec.
“My robimy. ” “Jak to my? ” Normalnie nie rozwijałem tematu. Nie było po co.
W sobotę o 6:00 rano wstałem jak zwykle. Tym razem nie budziłem ich od razu. Człowiek powinien czasem dostać chwilę złudnej nadziei. O wpół do siódmej zjadłem śniadanie, wypiłem kawę i wyszedłem do garażu.
Przygotowałem farbę do ogrodzenia, pędzle, papier ścierny, kilka nowych desek i wkrętarkę. Od dawna miałem to wszystko zaplanowane. Jeszcze przed ich przeprowadzką. O 8:00 Paweł zszedł na dół w dresie z telefonem w ręku.
“Jest kawa? ” “Jest. ” Usiadł przy stole, ziewnął i zaczął przesuwać palcem po ekranie. Położyłem przed nim parę roboczych rękawic.
Spojrzał najpierw na nie, potem na mnie. “Co to? ” “Rękawice. ” “Widzę.
Po co mi? ” “Ogrodzenie samo się nie pomalowało. ” Paweł zmarszczył brwi. “Tato, ja dzisiaj chciałem trochę odpocząć.
” “Odpoczniesz. Kiedy? Jak skończymy. ” “Ale przecież ja cały tydzień pracuję.
” “Ja też kiedyś pracowałem cały tydzień, a w sobotę robiłem przy domu. ” “No właśnie, kiedyś”, pokiwałem głową. “Synu, sam mówiłeś, że będziemy sobie pomagać. ” I wtedy zobaczyłem na jego twarzy ten krótki moment, kiedy człowiek przypomina sobie własne słowa i bardzo żałuje, że je wypowiedział.
Ewa zeszła kilka minut później. “Co robicie? ” “Rodzinny dzień gospodarczy”, odpowiedziałem. “Jaki dzień?
” “Spokojnie. Dla ciebie też coś mam. ” Paweł parsknął śmiechem. “Wiedziałem.
” Ewa spojrzała na niego. “Czemu się cieszysz? ” “Bo nie będę cierpiał sam. ” Zaprowadziłem ją do spiżarni.
Nie było tam żadnej tragedii. Kilka półek z przetworami, słoikami, konserwami i rzeczami, które przez lata odkładało się na później. “Trzeba przejrzeć daty, posegregować słoiki i zrobić miejsce na nowe rzeczy. ” Ewa rozejrzała się.
“Wszystko? ” “Nie, to byłoby za łatwe. Potem pomożesz mi wynieść kilka pudeł z piwnicy. ” “Tadeusz, co ty naprawdę to wszystko planowałeś?
” “Oczywiście. Na dzisiaj. Od miesiąca. ” “A nie mogłeś przełożyć?
” “Mogłem. ” Zrobiła pauzę. “I nie przełożyłem. ” Paweł w drzwiach zaczął się śmiać.
“Witamy w rodzinie. ”
Pracowaliśmy do południa. Ja poprawiałem drzwi do szopy, które od lata ocierały o próg. Paweł najpierw szlifował ogrodzenie, potem je malował.
Narzekał mniej więcej co dziesięć minut. “Tato, ta farba śmierdzi. ” “Farba ma pachnieć? ” “Mogłaby mniej.
” “Następnym razem kupimy waniliową. ” Ewa z kolei zrobiła porządek w spiżarni szybciej niż się spodziewałem. Potem zeszła ze mną do piwnicy i pomogła wynosić stare pudła. Przy trzecim zapytała: “Co tu jest?
” “Kabel. Całe pudło kabli. ” “Przydają się do czego? ” “Jak będą potrzebne, to ci powiem.
” “Czyli nie wiesz. ” “Wiem, że się przydadzą. ” Pokręciła głową. W południe zrobiłem prosty obiad.
Zjedliśmy szybko, a Paweł od razu spojrzał na zegarek. “Mecz za godzinę. ” “To świetnie. Czyli koniec.
” “Czego? ” Już wtedy wiedział. Wyszedłem do ogrodu i wskazałem stertę liści. “Jeszcze to.
” Paweł zamknął oczy. “Tato. ” “I gałęzie przy jabłoni. ” “Mecz jest nagrywany.
” “To nie to samo. ” “Oczywiście, że nie. Nagraniu możesz przewinąć reklamy. ” Ewa zaczęła się śmiać.
Dostała grabie. Przestała. Przez następne dwie godziny ogarnialiśmy ogród. Liście poszły do worków, suche gałęzie do jednego stosu.
Donice ustawiłem pod ścianą garażu. Paweł przenosił worki z ziemią ogrodową i z każdym kolejnym wyglądał coraz mniej jak człowiek, który kilka dni wcześniej cieszył się z dużego domu. Ja za to byłem w doskonałym humorze. “Ale dobrze mieć rodzinę pod ręką”, powiedziałem.
“Człowiek od razu szybciej wszystko robi. ” Paweł spojrzał na mnie spod kaptura. “Cieszę się, że mogłem spełnić twoje marzenie. ” “Jeszcze nie skończyliśmy.
” “Oczywiście, że nie. ”
Wieczorem wreszcie usiedliśmy w kuchni. Paweł wyjął telefon. “Zamówię pizzę.
” “Po co wydawać? ” Zajrzałem do lodówki. “Został bigos. ” Paweł zastygł.
“Tato, jedliśmy go wczoraj. ” “I dlatego dzisiaj jest jeszcze lepszy. ” Ewa otworzyła usta, ale ja już wyciągałem garnek. “Rodzina nie wyrzuca jedzenia.
” Paweł odłożył telefon. “Wiedziałem, że to powiesz. ” Później, kiedy szedłem korytarzem, usłyszałem ich rozmowę z pokoju. Ewa mówiła ściszonym głosem: “Musimy jakoś ustalić granicę.
” Chwila ciszy. Potem Paweł: “My… ” Jeszcze jedna pauza. “W jego domu.
” Uśmiechnąłem się pod nosem i poszedłem spać. Po dwóch tygodniach Paweł i Ewa zaczęli się już trochę przyzwyczajać. Paweł nauczył się, że jeśli chce spokojnie obejrzeć mecz, najlepiej wcześniej zapytać, czy nie mam akurat w planach przycinania żywopłotu, wynoszenia drewna albo tylko jednej drobnej rzeczy w garażu, która zwykle zajmowała pół dnia. Ewa z kolei urządziła sobie mały kącik do pracy w pokoju obok ich sypialni.
Postawiła laptop na starym biurku, przyniosła lampkę i kubek na długopisy. Nawet przyznałem, że wyglądało to całkiem porządnie. I właśnie wtedy zadzwonił do mnie Rysiek, mój kuzyn. Nie widywaliśmy się codziennie, ale znaliśmy się od dzieciństwa.
Był ode mnie trochę młodszy i miał jedną cechę, której nie dało się nie zauważyć. Rysiek potrafił rozmawiać dużo, długo, na każdy temat. Jeśli człowiek spytał go o pogodę, mógł po pół godzinie dowiedzieć się, jaka była zima w 78, kto wtedy miał najlepsze opony i dlaczego dzisiejsze kurtki już nie są takie jak kiedyś. “Tadziu, mam sprawę”, powiedział przez telefon.
“No to mów. ” “Rura mi pękła. ” “Gdzie? ” “W łazience.
Ale jak już fachowiec zaczął kuć, to wyszło, że pod spodem też wszystko mokre. Teraz suszą ściany, podłogę zerwali, sąsiadka z dołu patrzy na mnie jak na zbrodniarza. ” “Ile potrwa? ” “Mówią, że dwa tygodnie, może trzy.
Ale znasz fachowców. ” Znałem. “I gdzie teraz jesteś? ” “Na razie u kolegi.
Tylko że on ma kawalerkę, kota i narzeczoną, która już po jednym dniu patrzy na mnie tak samo jak ta sąsiadka. ” Roześmiałem się. “Przyjedź do mnie. ” “Naprawdę?
” “A czemu nie? ”
Wieczorem powiedziałem o tym przy kolacji. “Jutro przyjedzie Rysiek. ” Paweł podniósł wzrok znad talerza.
“Jaki Rysiek? ” “Mój kuzyn. ” Ewa przestała kroić kotleta. “Na kawę?
” “Nie. Pomieszka z nami. ” Zapadła cisza. “Jak długo?
” Zapytała. “Dwa tygodnie, może trochę dłużej. ” “U nas? ” Spojrzałem na nią.
“U mnie. ” Paweł zakaszlał, żeby ukryć śmiech. “Ale gdzie on będzie spał? ” Zapytała Ewa.
“W małym pokoju. ” Jej widelec zawisł w powietrzu. “W tym, gdzie pracuję. ” “Tak, ale ja chciałam tam pracować.
” Naprawdę się zdziwiłem. “Ewa, Rysiek jest tylko na dwa tygodnie. Przecież rodziny się nie wyrzuca. ” Spojrzała na mnie, potem na Pawła.
Paweł nagle bardzo zainteresował się ziemniakami. Wiedziałem, że rozpoznała własne słowa. Nie skomentowała. Rysiek przyjechał następnego dnia około 4:00.
Miał jedną dużą walizkę, torbę z ubraniami i reklamówkę z kiełbasą. “Żeby nie przyjeżdżać z pustymi rękami”, oznajmił. Ledwo zdjął kurtkę, już zaczął. “A pamiętacie, jak kiedyś człowiek jechał do rodziny i zawsze coś wiózł?
Kiełbasę, kawę, czekoladę, cokolwiek. A teraz ludzie przyjeżdżają i pytają o hasło do WiFi. ” Paweł wyszedł z salonu. “Cześć, wujku.
” “Paweł, ale ty się zrobiłeś podobny do ojca. A pamiętasz, jak byłeś mały i wsadziłeś mi klucze od samochodu do doniczki? ” Paweł zmarszczył brwi. “Nie.
” “No właśnie. A ja pamiętam. Dwa dni szukałem. ” Minęło może siedem minut od jego przyjazdu.
Pierwszego ranka Rysiek wstał kwadrans po szóstej. To akurat mi odpowiadało. Problem polegał na tym, że o 6:20 wszedł do łazienki i wyszedł z niej prawie pół godziny później. Paweł stał wtedy w korytarzu z ręcznikiem przewieszonym przez ramię.
“Wujek, jeszcze długo? ” Zza drzwi dobiegł głos: “Już wychodzę, tylko się ogolę. ” Paweł popatrzył na mnie. “On tam jest od pół godziny.
” “Człowiek chce wyglądać porządnie. ” “Ja mam spotkanie o 8:00. ” “To dobrze, że wstałeś wcześniej. ” Przy śniadaniu też nie było szybko.
Rysiek jadł spokojnie, smarował kromkę masłem i opowiadał: “A pamiętacie, jak kiedyś masło było pakowane inaczej? ” Nie pamiętaliśmy. To mu nie przeszkadzało. Następnego dnia temat zszedł na talony, potem na oranżadę w szklanych butelkach, potem na kolejki przed sklepami.
Ewa próbowała pracować przy stole w salonie, ale co chwilę słyszała: “Ewa, a pamiętasz? ” W końcu odpowiedziała: “Rysiek, ja się urodziłam dużo później. ” “No właśnie, to ja ci opowiem. ”
W niedzielę usiedliśmy do śniadania o wpół do siódmej.
Rysiek zaczął od niewinnego zdania. “A pamiętacie, jak pojechaliśmy kiedyś maluchem na Mazury? ” Ja pamiętałem niestety. Historia miała wszystko.
Fiata 126p, cztery osoby, namiot, zepsuty pasek klinowy, burzę pod Olsztynem, kanister benzyny, milicjanta i kurę, która z jakiegoś powodu znalazła się na drodze. Po czterdziestu minutach Ewa przestała udawać, że czyta wiadomości w telefonie. Po godzinie Paweł zaczął jeść szybciej. Rysiek dopiero dochodził do momentu, kiedy maluch zagotował się po raz drugi.
“I wtedy mówię do Tadzia… ” Paweł wstał. “Ja już skończyłem. ” “Siadaj, najlepsze dopiero będzie.
” Paweł spojrzał na zegarek. “Muszę coś zrobić. ” “Co? ” Syn rozejrzał się po kuchni, jakby odpowiedź mogła leżeć na parapecie.
“Cokolwiek. ” Wziął kubek i wyszedł. Patrzyłem za nim, a potem na Ryśka. “No mów dalej.
” Rysiek od razu się ożywił. “No więc właśnie stoimy na poboczu. Pada jak z cebra, a Tadziu mówi… ” Z salonu dobiegł cichy jęk Pawła.
Ja tylko się uśmiechnąłem i dolałem sobie kawy. Rysiek wyjechał w poniedziałek rano, bo fachowcy wreszcie skończyli suszyć jego łazienkę. Paweł odprowadził go do furtki z takim wyrazem twarzy, jakby właśnie żegnał bardzo sympatycznego człowieka, którego przez następne pół roku wolałby jednak oglądać tylko na zdjęciach. “Wpadnij kiedyś”, powiedział pewnie.
Ucieszył się Rysiek. “A pamiętasz, jak… ” “Muszę do pracy”, przerwał mu Paweł wyjątkowo szybko. Kiedy samochód zniknął za rogiem, Ewa stanęła w kuchni, rozejrzała się po domu i powiedziała: “Ale cicho.
” “Nie przyzwyczajaj się”, odpowiedziałem. Spojrzała na mnie podejrzliwie. Nic więcej nie powiedziałem. Kilka dni wcześniej spotkałem Bożenę w domu kultury.
Znałem ją od dobrych paru lat. Energiczna kobieta, zawsze w ruchu, zawsze z jakimś pomysłem. Prowadziła zajęcia dla ludzi po pięćdziesiątce. Trochę gimnastyki, trochę jogi, trochę ćwiczeń na kręgosłup.
Narzekała, że sala, z której korzystali, będzie przez jakiś czas zamknięta. “Remontują podłogę”, powiedziała, “a grupa mi się rozpadnie, jak przez miesiąc nic nie zrobimy. ” “Ile osób? ” “Osiem, czasem dziewięć.
” Pomyślałem o swoim podwórku. Miejsca było sporo. Z boku domu miałem równy kawałek trawnika, który jesienią i tak prawie stał pusty. “Przyjdźcie do mnie.
” Bożena aż się zatrzymała. “Do ciebie? ” “A czemu nie? ” “Z matami?
” “Bez mat byłoby niewygodnie. ” Roześmiała się. Umówiliśmy się na wtorek i piątek rano. Pierwsze zajęcia miały zacząć się kwadrans po siódmej.
Nie widziałem potrzeby robić z tego rodzinnego zebrania. We wtorek wstałem jak zwykle. Wypiłem kawę i przed siódmą wyszedłem otworzyć furtkę. Bożena przyszła pierwsza.
Potem zaczęli schodzić się pozostali. Siedem kobiet i jeden mężczyzna. Wszyscy mniej więcej w moim wieku. Każdy z matą pod pachą.
“Tadeusz, ty też ćwiczysz”, oznajmiła Bożena. “Ja tylko udostępniam teren. ” “Nie ma takich numerów. Gospodarz daje przykład.
” No dobrze. Przyniosłem stary koc, rozłożyłem go obok grupy i stanąłem z nimi. Bożena klasnęła w dłonie. “Oddychamy.
Plecy prosto. ” Właśnie wtedy na piętrze rozsunęły się zasłony. Spojrzałem w górę. Ewa stała w oknie sypialni.
Najpierw patrzyła na mnie, potem na Bożenę, potem na osiem osób ustawionych na matach pod jej oknem. Jej mina była bezcenna. Pomachałem. Nie odmachała.
Kilka minut później zeszła na dół i wyszła na taras w swetrze narzuconym na piżamę. “Tadeusz, dzień dobry. Co tu się dzieje? ” Bożena odwróciła głowę.
“Joga dla kręgosłupa. Zapraszamy. ” Ewa zamrugała. “Tutaj?
” “Tutaj jest świetnie”, odpowiedziała Bożena. “Powietrze, cisza, trawa. ” W tym samym momencie sąsiad odpalił kosiarkę. Bożena nawet nie drgnęła.
“Prawie cisza. ” Ewa spojrzała na mnie. “Ty się na to zgodziłeś? ” “Sam zaproponowałem.
” “Na jak długo? ” “Dwa razy w tygodniu, dopóki nie skończą remontu sali. ” “Rano? ” “Rano.
Najlepiej się ćwiczy. ” Westchnęła i wróciła do domu. Bożena tylko uniosła brwi. “Synowa?
” “Synowa. Nie ćwiczy. Jeszcze o tym nie wie. ”
Po kilku minutach Paweł wyszedł z domu ubrany do pracy.
Miał torbę przewieszoną przez ramię i kluczyki w ręku. Zobaczył nas i zwolnił. Przez moment próbował przejść bokiem przy płocie, jakby liczył, że nikt go nie zauważy. Bożena zauważyła.
“Panie Pawle, mamy wolną matę. ” Paweł zatrzymał się. “Dziękuję. Ja do pracy.
” “Pięć minut rozciągania jeszcze nikogo nie spóźniło. ” “Mnie może. ” Spojrzał na mnie błagalnie. “Tato, no chodź.
” “Kręgosłup masz jeden i pracę też jedną. Tym bardziej trzeba o kręgosłup dbać. ” Grupa się roześmiała. Paweł pokręcił głową.
“Miłego ćwiczenia. ” “Jutro cię złapiemy”, zawołała Bożena. “Jutro jest środa. ” “To w piątek.
” Paweł przyspieszył. Po zajęciach zaprosiłem wszystkich na herbatę. Nie planowałem żadnego przyjęcia. Czajnik, kubki, sok malinowy, kilka herbatników.
Tyle wystarczyło. W ciągu dziesięciu minut kuchnia była pełna. Bożena siedziała przy stole i opowiadała o nowych ćwiczeniach. Ktoś pytał mnie o ogród.
Ktoś inny chciał przepis na nalewkę, której nawet nie robiłem, ale najwyraźniej wyglądałem jak człowiek, który powinien mieć dobry przepis. Ewa zeszła po kawę i zatrzymała się w drzwiach. “O, chodź”, powiedziałem. “Jest herbata.
” “Ja tylko po kawę. ” Jedna z kobiet przesunęła krzesło. “Proszę usiąść. ” Ewa usiadła.
Nie wyglądała na zachwyconą, ale była zbyt dobrze wychowana, żeby odmówić. Paweł wrócił po południu. Kiedy wszedł do kuchni, powiedział: “Bożeny już nie ma? ” “Nie.
Dobrze. W piątek wróci. ” Zamarł na sekundę. Wieczorem siedzieliśmy przy kolacji.
Dom znowu był cichy. Popatrzyłem na nich i powiedziałem: “Cieszę się, że dom znowu żyje. ” Paweł spojrzał na Ewę. Ewa spojrzała na Pawła.
Jeszcze niedawno to właśnie tego chcieli. Dużego domu, dużo miejsca, rodziny pod jednym dachem i życia razem. Tylko coraz wyraźniej widziałem, że każde z nas trochę inaczej rozumiało słowo “razem”. Z Włodkiem znaliśmy się jeszcze z czasów, kiedy człowiek po pracy miał siłę zrobić remont w kuchni, naprawić samochód i wieczorem pójść na imieniny do znajomych.
Teraz obaj byliśmy trochę starsi, trochę wolniejsi i zdecydowanie bardziej wybredni, jeśli chodziło o kawę. Włodek miał jednak jedną rzecz, której nie odpuszczał od lat. Akordeon. Grał dobrze, naprawdę dobrze.
Prowadził też małą amatorską grupę w domu kultury. Nic wielkiego, kilku ludzi po pięćdziesiątce, którzy zawsze chcieli nauczyć się grać, ale wcześniej brakowało im czasu albo odwagi. Spotkałem go przy sklepie. “Tadziu, katastrofa”, powiedział zamiast dzień dobry.
“Żona cię wyrzuciła? ” “Gorzej. ” “To co? ” “Zamknęli nam salę.
” “Jaką salę? ” “W domu kultury. Instalacje robią podobno trzy tygodnie i nie mam gdzie prowadzić zajęć. ” Pomyślałem chwilę.
Salon miałem duży. Stół udało się przesunąć. Krzesła były. Sąsiedzi daleko.
“Przyjdźcie do mnie. ” Włodek spojrzał na mnie tak, jakbym właśnie zaproponował orkiestrę dętą. “Z akordeonami? ” “Nie, z nartami.
Pytam poważnie. ” “Ja też. ” Uśmiechnął się. “Dwa razy w tygodniu.
Tylko dwa razy w tygodniu, po godzinie. Możecie nawet półtorej. ” “Jesteś człowiekiem. ” “Wiem.
”
Wieczorem powiedziałem o tym przy kolacji. Ewa właśnie piła kawę. “Od jutra Włodek będzie prowadził tutaj zajęcia z akordeonu. ” Zakrztusiła się.
Paweł odłożył widelec. “Z czego? ” “Z akordeonu. Tutaj, w salonie.
” Ewa otarła usta serwetką. “Ilu ludzi? ” “Włodek i trzech uczniów. ” “Cztery akordeony?
” “Tak. ” “Jednocześnie? ” Spojrzałem na nią. “Inaczej trudno prowadzić zajęcia grupowe.
” Paweł przetarł twarz dłonią. “Tato, powiedz, że żartujesz. ” “Nie żartuję. ” “Kiedy?
” “We wtorki i czwartki o 18:00. ” Ewa patrzyła na mnie jeszcze chwilę. “I długo to potrwa? ” “Dopóki nie otworzą sali, czyli kilka tygodni.
” Paweł westchnął. “Fantastycznie. ”
Pierwsze zajęcia zaczęły się następnego dnia punktualnie. Włodek przyszedł pierwszy.
Oczywiście, zanim pojawili się jego uczniowie. Halina, która grała od pół roku. Mirek, który twierdził, że ma słuch, tylko ręce nie nadążają. I Zbyszek.
Zbyszek był przypadkiem osobnym. Bardzo sympatyczny człowiek, bardzo zmotywowany i zupełnie niezdolny wejść w odpowiednim momencie. Ustawili krzesła w półkolu. Włodek usiadł naprzeciwko.
“Dzisiaj jeszcze raz, Polka”, powiedział. Z góry usłyszałem zamykające się drzwi. Paweł. Pierwszy takt zabrzmiał całkiem przyzwoicie.
Drugi już gorzej. Przy trzecim wszedł Zbyszek. Pół taktu za późno. Włodek przerwał.
“Zbyszek, razem. ” “Ja gram razem. ” “Nie, ty grasz po nas. ” “Ale słyszę was.
” “No właśnie. Za długo słyszysz. ” Spróbowali jeszcze raz. Tym razem Zbyszek wszedł prawie dobrze.
Prawie. Po dziesięciu minutach Polka zaczynała już przypominać coś, co człowiek mógł rozpoznać bez zgadywania. Wtedy Ewa zeszła na dół. Stanęła przy mnie w kuchni.
“Tadeusz, no naprawdę muszą ćwiczyć tutaj? ” Mówiła cicho, ale jeden z akordeonów właśnie zawył tak wysoko, że i tak nikt by nas nie usłyszał. “A gdzie? ” “Nie wiem.
Gdziekolwiek. ” “Sala jest zamknięta, ale tutaj też ludzie mieszkają. ” “Wiem. ” “I pracują.
” “Wiem. ” Spojrzała na mnie z niedowierzaniem. Oparłem się o blat. “Przecież mamy duży dom.
” Jej twarz zmieniła się od razu. Dodałem spokojnie: “Sama mówiłaś, że szkoda, żeby tyle miejsca stało puste. ” Przez chwilę nic nie powiedziała, a ja już dokładnie wiedziałem, że pamięta tę rozmowę. “To nie jest to samo.
” “Dlaczego? ” “Bo ja miałam na myśli… ” Urwała. “Co?
” “Nieważne. ” W salonie Włodek klasnął. “Jeszcze raz od początku. ” Z góry usłyszałem głos Pawła.
“Nie… ” Nikt poza mną nie zwrócił na to uwagi. Po godzinie zajęcia się skończyły. Włodek był zachwycony.
“Akustyka jest świetna. ” Paweł właśnie schodził po schodach. Usłyszał. Zatrzymał się na ostatnim stopniu.
“Naprawdę? ” “Naprawdę”, odpowiedział Włodek. “Dźwięk się dobrze niesie. ” Paweł spojrzał na mnie.
“To zauważyłem. ” Włodek zaczął pakować nuty. “Tadziu, wiesz co? ” “Co?
” “Jak tak dalej pójdzie, to przed Bożym Narodzeniem moglibyśmy zrobić tutaj mały koncert. ” Zapadła cisza. “Jaki koncert? ” Zapytał Paweł.
Włodek aż się rozpromienił. “Taki domowy. Rodzina, znajomi, kilka kolęd, może dwie Polki. Nic wielkiego.
” Popatrzyłem na Pawła. Jego twarz mówiła wszystko. Najpierw niedowierzanie, potem strach. Na końcu coś, co wyglądało już prawie jak pogodzenie się z losem.
Włodek klepnął go w ramię. “Spokojnie, Paweł. Do grudnia Zbyszek na pewno nauczy się wchodzić równo. ” Z salonu odezwał się Zbyszek: “Ja już wchodzę równo.
” Włodek spojrzał na mnie. Ja spojrzałem na Pawła. Paweł nic nie powiedział, tylko bardzo powoli usiadł na schodach. Borys pojawił się u mnie trochę przypadkiem.
Jego właściciel, Stefan, miał iść do szpitala na planowaną operację kolana. Nic groźnego, ale lekarz od razu powiedział mu, że przez jakiś czas o długich spacerach może zapomnieć. “Tadziu”, zadzwonił do mnie wieczorem. “Mam problem.
” “Z kolanem? ” “Z psem. ” “Co z nim? ” “Nic.
I właśnie to jest problem. On jest zdrowy jak koń. ” Borysa znałem. Duży labrador, jasny, silny, wiecznie zadowolony z życia.
Taki pies, który człowieka nie wita, tylko na niego wpada. “Na jak długo? ” “Tydzień, może dziesięć dni. ” “Przywieź.
” Paweł dowiedział się następnego dnia. “Pies Borys. Ten wielki? ” “Nie jest wielki, jest konkretny.
” Ewa spojrzała na mnie znad kubka. “On będzie w domu? ” “A gdzie ma być? W garażu?
” Paweł westchnął. “Oczywiście. ”
Borys przyjechał po południu, wpadł do przedpokoju, obwąchał mnie, Pawła, Ewę, schody, szafkę na buty, a potem złapał jeden z kapci Pawła i pobiegł z nim do salonu. “Ej!
” Krzyknął Paweł. Borys uznał to za świetną zabawę. Zaczął machać ogonem jeszcze mocniej. “Oddaj!
” Pies pobiegł w drugą stronę. Ja stałem przy drzwiach i patrzyłem. “Nie ganiaj go. Jeszcze pomyśli, że to zabawa.
” “On już tak myśli. ” Wieczorem Borys położył się dokładnie na środku korytarza. Nie obok, nie pod ścianą, na środku. Ewa próbowała przejść do łazienki.
“Borys, przesuń się. ” Borys spojrzał na nią, westchnął i nawet nie drgnął. “Tadeusz, co? ” “On blokuje przejście.
” “To go obejdź. ” “Nie ma jak. ” “Jest bokiem. ”
Pierwszy spacer przypadł oczywiście mnie.
O 6:00 rano Borys już stał przy drzwiach ze smyczą w pysku. Skąd wiedział, że jest szósta? Nie mam pojęcia. Może słyszał ekspres do kawy?
Może miał lepszy zegarek biologiczny niż Paweł? Wróciliśmy po czterdziestu minutach. Borys wszedł do kuchni, napił się wody i natychmiast przyniósł piłkę. “Nie.
” Położył mi ją pod nogami. “Nie. ” Odepchnął piłkę nosem. “Ty naprawdę nie rozumiesz tego słowa?
” Co? Machnął ogonem. Przy śniadaniu ustaliłem grafik. “W poniedziałek ja, wtorek Paweł, środa Ewa.
” Paweł podniósł głowę. “Czego grafik? ” “Spacerów. O 6:00 rano, najlepiej.
” “Tato, przecież pomagamy sobie jak rodzina. ” Ewa zamknęła oczy. Paweł spojrzał na nią. “Nic nie mów.
”
We wtorek o 6:50 zapukałem do ich drzwi. “Paweł, cisza. Borys czeka. ” “Boże.
” Po chwili drzwi się otworzyły. Syn stał w dresie z twarzą człowieka, który nie pamięta, dlaczego w ogóle wstał. Borys zobaczył smycz w jego ręce i oszalał z radości. “Spokojnie!
” Powiedział Paweł. Borys skoczył. “Tato, on się cieszy, widzę. ” Następnego dnia Ewa miała swoją kolej.
Wróciła po pół godzinie z rozwianymi włosami. “Ten pies ciągnie jak traktor. ” “Ma energię. ” “On ma silnik.
” Borys wszedł za nią do kuchni, z miną niewiniątka i właśnie wtedy pojawił się Gucio. Jego właścicielka wyjeżdżała na kilka dni do córki i szukała kogoś, kto zajmie się papugą. Papuga była zielona, duża i bardzo rozmowna. “Tylko trochę powtarza”, uprzedziła mnie.
To “trochę” okazało się dość szerokim pojęciem. Postawiłem klatkę w salonie. Gucio pierwszego dnia głównie słuchał, drugiego zaczął próbować. Najpierw nauczył się “Kawa gotowa”.
Ewa aż podskoczyła. “Kto to powiedział? ” “Gucio. ” Papuga przekrzywiła głowę.
“Kawa gotowa. ” Paweł spojrzał na mnie. “Świetnie. ” Potem poszło szybko.
Najczęściej słyszał mnie rano, więc wybierał właśnie te zdania, które powtarzałem najczęściej. “Pobudka. ” “Paweł, do roboty. ” “Drzwi zamknij.
” “Kawa gotowa. ” Najgorsze było to, że mówił je moim tonem. Pierwszy raz obudził wszystkich chwilę po szóstej. “Pobudka.
” Z góry dobiegło: “Tato… ” Ja siedziałem już w kuchni. “To nie ja. ” “Paweł.
Do roboty! ” Krzyknął Gucio. Przy śniadaniu Paweł patrzył na papugę z wyraźną niechęcią. Borys siedział obok niego i kładł mu głowę na kolanach.
“Ten pies jest ciężki. ” “Lubi cię. ” “A papuga też? ” “Nie mam takiego wrażenia.
” Gucio spojrzał prosto na niego. “Drzwi zamknij. ” Ewa zaczęła się śmiać. W tym samym momencie przez okno zobaczyłem Bożenę.
Przyszła wcześniej. Za nią kolejne osoby z matami. “O, joga! ” Powiedziałem.
Paweł znieruchomiał z kubkiem przy ustach. Na korytarzu Borys zauważył ruch za oknem i zaczął machać ogonem. Gucio nabrał powietrza. “Pobudka.
” Paweł powoli odstawił kawę. Spojrzał na Ewę. Borys nadal leżał mu na nogach. Za oknem Bożena rozkładała matę.
“Ewa, co? ” “Może jednak poszukamy mieszkania? ”
Kiedy Paweł po raz pierwszy powiedział, że może jednak powinni poszukać mieszkania, Ewa od razu zaczęła liczyć. Nie musiała nawet brać kartki.
Czynsz, opłaty, prąd, internet, parking. Wyliczała przy kolacji. “I znowu będziemy odkładać połowę tego, co teraz. ” Paweł wzruszył ramionami.
“Ale będziemy mieli spokój. ” Ewa spojrzała na niego. “Spokój kosztuje. ” “Już wiem.
” Nic nie powiedziałem. Siedziałem przy stole, jadłem kanapkę i słuchałem. Borys leżał pod krzesłem. Gucio drzemał w klatce, co było rzadkim i bardzo przyjemnym zjawiskiem.
Myślałem, że temat mieszkania wróci za kilka dni. Wrócił następnego ranka, tylko z zupełnie innej strony. Telefon Ewy zadzwonił podczas śniadania. Spojrzała na ekran.
“Mama. ” Wyszła do salonu. Rozmawiała długo. Najpierw spokojnie, potem ciszej, a na końcu usłyszałem: “Mamo, nie wiem.
Muszę porozmawiać z Pawłem i Tadeuszem. ” Popatrzyłem na syna. “Coś się stało? ” “Pewnie z mieszkaniem Teresy.
” Ewa wróciła po kilku minutach. “Mama ma problem. ” “Jaki? ” Zapytałem.
“Właściciel jednak sprzedaje mieszkanie. Dał jej trochę czasu, ale musi się wyprowadzić. ” “Kiedy? ” “Za kilka tygodni.
” Paweł westchnął. Ewa zaczęła mówić ostrożnie. “Ona na razie szuka czegoś nowego, tylko ceny są straszne. Pomyślałam, że może przyjechałaby do nas na kilka dni, tak próbnie.
” Spojrzała na mnie, jakby spodziewała się długiej dyskusji. Nie było żadnej. “Oczywiście. ” Ewa zamrugała.
“Naprawdę? ” “Skoro mamy mieszkać jak jedna wielka rodzina, nie możemy zostawić twojej mamy samej. ” Paweł spuścił głowę. Widziałem, że zaciska usta.
Ewa natomiast nie wyglądała na tak zadowoloną, jak powinna. “Tylko kilka dni”, zaznaczyła. “Na początek. ” “Tadeusz…
” “Co? ” “Nic. ”
Teresa przyjechała w czwartek w południe. Nie miałem do niej nic.
Była uprzejmą kobietą, trochę nerwową, ale sympatyczną. Przywiozła torbę, małą walizkę i pudełko ciastek. “Żeby nie przyjeżdżać z pustymi rękami. ” “W tym domu to już tradycja”, powiedziałem.
Pierwszego dnia wszystko było dobrze. Drugiego odkryliśmy, że Teresa lubi telewizję bardzo. Wiadomości rano, serial po obiedzie, teleturniej wieczorem. A jeśli nic ciekawego nie leciało, zawsze można było znaleźć powtórkę czegoś, co już widziała.
Nie oglądała szczególnie głośno, po prostu długo. Do tego dużo rozmawiała przez telefon z siostrą, z koleżanką, z sąsiadką z poprzedniego bloku. “Tak, jest tam u Ewy, nie? Warunki bardzo dobre.
Duży dom, ogród też jest. Tak, Tadeusz bardzo samodzielny. ” Słyszałem to z kuchni. Uśmiechnąłem się pod nosem.
Najbardziej jednak Teresa interesowała się jedzeniem. Nie swoim, cudzym. W piątek rano Paweł nalał sobie drugą kawę. “Paweł, tyle kawy pijesz?
Dwie rano? ” “Tak. ” “Ja po drugiej już bym serce czuła. ” Po godzinie zrobił trzecią.
Teresa spojrzała na kubek. “Znowu? ” Paweł zatrzymał się. “To ostatnia.
” “Ale po co ci tyle? ” “Żeby nie zasnąć na stojąco. ” W tym momencie Gucio się obudził. “Kawa gotowa.
” Paweł zamknął oczy. Jakby tego było mało, właśnie tego dnia wszystko zbiegło się naraz. Borys musiał wyjść wcześniej, bo od szóstej chodził od drzwi do drzwi ze smyczą. Bożena przyszła z grupą na ćwiczenia.
Włodek zadzwonił, że wieczorem zrobią dodatkową próbę, bo Zbyszek wreszcie prawie trafia. A Rysiek, który miał odebrać zostawioną wcześniej torbę z narzędziami, wpadł tylko na chwilę. Jego chwila trwała prawie godzinę. “A pamiętacie, jak…
” Paweł spojrzał na mnie. “Nie. ” Rysiek się roześmiał. “To opowiem.
” W kuchni. Teresa właśnie tłumaczyła Ewie, że jogurt naturalny lepiej jeść rano niż wieczorem. Za oknem Bożena woła: “Plecy prosto! ” Gucio krzyknął: “Paweł, do roboty!
” Borys przebiegł przez korytarz z czyjąś skarpetką w pysku. Stanąłem na środku tego wszystkiego i poczułem coś bardzo przyjemnego. Dom rzeczywiście żył pełną piersią. W sobotę rano powiedziałem przy śniadaniu: “Po południu robimy garaż.
” Paweł powoli podniósł głowę. “Jaki garaż? ” “Porządki. Trzeba przejrzeć półki, wynieść złom, poukładać narzędzia.
” Ewa spojrzała na niego. Teresa dodała: “Bardzo dobrze, porządek musi być. ” Paweł nic nie odpowiedział. Wieczorem usiedliśmy do kolacji.
Tym razem atmosfera była dziwnie oficjalna. Paweł popatrzył na Ewę. Ewa kiwnęła głową. “Tato”, zaczął.
“Znaleźliśmy mieszkanie. ” Odłożyłem widelec. “O? Małe, dwa pokoje.
” “Gdzie? ” Powiedział dzielnicę. “Bliżej mojej pracy”, dodała Ewa. “I Paweł będzie miał lepszy dojazd.
” “To dobrze. ” “Jest trochę droższe, niż chcieliśmy”, ciągnął syn. “Ale chyba damy radę. ” Ewa poprawiła włosy.
“Po prostu doszliśmy do wniosku, że potrzebujemy własnej przestrzeni. ” Popatrzyłem na jedno, potem na drugie. “Własnej przestrzeni? ” “Tak”, powiedzieli prawie jednocześnie.
Pokiwałem głową. “A przecież chcieliście mieszkać jak jedna wielka rodzina. ” Zapadła cisza. Ewa patrzyła w talerz.
Teresa zerknęła na córkę. Ja czekałem. Paweł wytrzymał może pięć sekund. Potem parsknął, spróbował się opanować, ale nie dał rady.
Zaczął się śmiać. “Tato”, powiedział, ocierając oczy. “Dobra, wygrałeś. ” “Ja?
” “Tak. ” “Ty przecież nic nie zrobiłem. ” To rozśmieszyło go jeszcze bardziej. Wyprowadzali się w następną sobotę.
Tym razem pudeł było jeszcze więcej niż wtedy, kiedy się wprowadzali. Nie wiem, jak to działa, ale człowiek przyjeżdża z pięcioma kartonami, a po kilku tygodniach wyjeżdża z dwunastoma. Paweł od rana kursował między piętrem a samochodem. “Skąd wy macie tyle rzeczy?
” Zapytałem, kiedy znosił kolejne pudło. “Nie wiem. ” “To bardzo dobra odpowiedź. ” “Tato, nie zaczynaj.
” “Ja nic nie zaczynam, ja tylko obserwuję. ” Ewa pakowała kuchenne drobiazgi, które zdążyła przez ten czas rozłożyć po szafkach. Teresa siedziała przy stole i co kilka minut pytała, czy na pewno zabrali wszystko. “Ewa, ładowarka.
” “Mam. ” “Dokumenty? ” “Mam. ” “Ten szary sweter?
” “Mamo, mam wszystko. ” “Pytam tylko. ” Paweł, przechodząc obok mnie, szepnął: “Widzisz, to nie tylko ty. ” Pokiwałem głową.
“Rodzina. ” Spojrzał na mnie groźnie, ale się uśmiechnął. Borys wrócił już do Stefana. Kolano goiło mu się dobrze, choć Stefan twierdził, że po dziesięciu dniach bez psa w domu odzwyczaił się od wiecznego szukania swoich kapci.
Gucio natomiast został. Jego właścicielka zadzwoniła kilka dni wcześniej i powiedziała, że skoro papuga tak dobrze się u mnie czuje, może zostać jeszcze trochę. Nie protestowałem. Paweł protestował za nas obu.
“Jeszcze trochę? ” Zapytał. “Ile? ” “Nie wiem.
” “Tato, on mówi twoim głosem. ” “To znaczy, że ma dobry słuch. ” Gucio od razu zawołał: “Paweł, do roboty. ” Uznałem temat za zamknięty.
W dniu przeprowadzki pomagałem normalnie. Nie zamierzałem siedzieć z założonymi rękami tylko dlatego, że cała sytuacja trochę mnie bawiła. Zniosłem dwa cięższe pudła, rozkręciłem mały regał Ewy, żeby zmieścił się do samochodu, i dałem Pawłowi starą składaną drabinę. “Weź.
Po co? ” “W mieszkaniu zawsze się przydaje. ” “Ale to twoja. ” “Mam drugą.
” Dołożyłem jeszcze pudełko z podstawowymi narzędziami. Paweł zajrzał do środka. “Młotek, kombinerki, śrubokręty i poziomica. Po co mi poziomica?
” “Żebyś obrazów krzywo wieszał. ” “Ja nie wieszam obrazów. ” “Ewa będzie. ” Ewa wychyliła się z korytarza.
“Będę. ” “Widzisz? ” Paweł pokręcił głową. Kiedy ostatni karton znalazł się w samochodzie, stanęliśmy przy furtce.
Teresa miała pojechać z nimi obejrzeć nowe mieszkanie, a później wrócić do wynajętego pokoju, który udało jej się znaleźć niedaleko córki. Ewa była wyraźnie zmęczona, ale wyglądała też jakoś lżej. “Tadeusz”, powiedziała. “Dziękuję, że mogliśmy tu zostać.
” “Nie ma za co. ” “Jest. ” Przez moment się wahała. “Chyba trochę inaczej sobie to wszystko wyobrażałam.
” “Co dokładnie? ” Spojrzała na dom. “Myślałam, że skoro jest duży, to po prostu jest dużo wolnego miejsca. A teraz…
” Uśmiechnęła się. “Teraz wiem, że wolny pokój nie znaczy, że czyjeś życie jest wolne do zagospodarowania. ” To było dobrze powiedziane. Kiwnąłem głową.
Paweł akurat zamknął bagażnik i podszedł do nas. “Tato, mogę cię o coś zapytać? ” “Możesz. ” “Ty to wszystko zrobiłeś specjalnie?
” “Co? ” “Wszystko. ” Popatrzył na mnie. “Rysiek miał zalane mieszkanie.
Joga, Bożena nie miała sali. Akordeony. Włodek też nie miał sali. Borys.
Stefan miał operację. Papuga. ” Zastanowiłem się. Gucio rzeczywiście był bonusem.
Ewa parsknęła śmiechem. Paweł nie odpuszczał. “Czyli chcesz mi powiedzieć, że to wszystko był przypadek? ” Nie zdążyłem.
Powiedziałem tylko: “Nikogo nie wymyśliłem. Ale wykorzystałeś okazję. ” Spojrzałem na niego. “Synu, chcieliście mieszkać jak jedna wielka rodzina.
” Paweł zaczął się śmiać. “No dobrze, ja tylko potraktowałem was poważnie. ” “Za poważnie. ” “Jak się człowiek o coś prosi, powinien wiedzieć, o co.
” Ewa pokiwała głową. “Przyznaję, zrozumiałam. ” Nie było w niej złości i dobrze. Nie chciałem ich ukarać.
Tym bardziej nie chciałem wygrać jakiejś wojny. Chciałem tylko, żeby zobaczyli jedną prostą rzecz. Dom to nie metry kwadratowe. To czyjeś przyzwyczajenia, rytm, ludzie, cisza, hałas, praca, poranki i zasady.
Paweł objął mnie przed wyjazdem. “Przyjadę w przyszłą niedzielę. ” “Zadzwoń wcześniej. ” Cofnął się i spojrzał na mnie.
“Serio? ” “Serio. ” “Dobrze. I przyjedź na obiad.
” “Będzie bigos. ” “Jak zostanie, to może jednak zadzwonię w sobotę. ” Odjechali. Tydzień później Paweł rzeczywiście przyjechał sam.
Zadzwonił wcześniej. Punktualnie w południe otworzyłem mu drzwi i wtedy z salonu rozległo się: “Pobudka. Do roboty. ” Paweł zatrzymał się w progu.
“Tato, no Gucio nadal tu jest? ” Spojrzałem w stronę klatki. “A gdzie ma być? ” Papuga przekrzywiła głowę.
“Kawa gotowa. ” Uśmiechnąłem się. “To już rodzina. ” Paweł tylko pokręcił głową i wszedł do środka.
I chyba właśnie wtedy obaj najlepiej zrozumieliśmy, że rodzina wcale nie musi mieszkać pod jednym dachem. Czasem dużo lepiej się kocha, kiedy każdy ma własne klucze, własne zasady i własny adres.