Przestańcie obwiniać mydło. Jeśli jesteś kobietą po sześćdziesiątce i zauważyłaś na swojej skórze zapach, którego nie było dziesięć lat temu, posłuchaj uważnie. Mocniejsze szorowanie nie pomoże – wręcz może pogorszyć sprawę. Ale zanim przejdę do sedna, muszę ci coś powiedzieć.
Przyczyna numer jeden na tej liście jest tak zaskakująca, że nawet ja, czytając badania po raz pierwszy, byłem zdumiony. Zostań ze mną do końca, bo to może całkowicie zmienić sposób, w jaki myślisz o swoim ciele. Istnieje uporczywy mit, że nieprzyjemny zapach ciała u starszych kobiet to po prostu efekt niedostatecznej higieny – coś, co naprawi mocniejsze mydło lub dłuższy prysznic. Ten mit nie ma żadnego naukowego pokrycia.
To, co pokazują prawdziwe badania, jest znacznie ciekawsze i znacznie łatwiejsze do naprawienia, gdy zrozumiesz, co naprawdę dzieje się pod twoją skórą. Oto statystyka, która powinna cię zatrzymać. Naukowcy z Centrum Badawczego Kao w Japonii, publikując w „Journal of Investigative Dermatology” w 2001 roku, odkryli związek chemiczny, który w ogóle nie występował w skórze młodszych dorosłych. Wykryto go wyłącznie u osób w wieku 40 lat i starszych.
Ten związek, zwany 2-nonenalem, powstaje, gdy konkretny kwas tłuszczowy w warstwie oleistej skóry rozkłada się w procesie utleniania – trochę jak pokrojone jabłko, które brązowieje po kontakcie z powietrzem. A oto część, o której prawie nikt nie mówi. Stężenie tego kwasu tłuszczowego na powierzchni skóry wyraźnie rośnie po czterdziestce, podczas gdy naturalne mechanizmy obronne antyoksydacyjne skóry – wewnętrzny system, który ma powstrzymywać utlenianie – słabną. To idealna burza, która nie ma nic wspólnego z tym, jak często się myjesz.
Do tego, co dokładnie z tym zrobić, wrócimy na końcu listy. Obiecuję, że to nie jest to, czego się spodziewasz. Zanim pójdziemy dalej, chcę wiedzieć, kto właściwie jest dziś ze mną. Zostaw swój wiek w komentarzach i odpowiedz na jedno pytanie: czy ktoś bliski – mąż, córka, przyjaciółka – kiedykolwiek delikatnie wspomniał o zmianie twojego zapachu?
Nie musisz wchodzić w szczegóły. Wystarczy „tak” albo „nie”. Czytam każdy komentarz pod tymi filmami i szczerze mówiąc, historie, którymi się dzielisz, uczą mnie tyle samo co czasopisma naukowe. Więc nie wstydź się.
Tytuł tego filmu nazywa te osiem rzeczy nawykami łazienkowymi. Chcę być z tobą szczery: to nie są wady charakteru ani oznaki zaniedbania. Każda pozycja na tej liście to coś, co miliony kobiet robią codziennie bez zastanowienia, bo nikt nigdy nie wyjaśnił im biologii, która za tym stoi. Odliczymy od ósmego do pierwszego, zaczynając od nawyków o umiarkowanym wpływie, aż do tego, który według badań ma największy wpływ na to, jak starzejące się ciało wytwarza i zatrzymuje zapach.
Numer jeden zaskoczył nawet mnie. Zostań ze mną do końca. Zaczynamy od numeru osiem: pospieszny prysznic zamiast dokładnego spłukania. Brzmi to zbyt prosto, żeby miało znaczenie, ale nauka wcale nie jest prosta.
Wraz z wiekiem zmienia się struktura gruczołów potowych ekrynowych – małych, zwiniętych gruczołów rozsianych po większości ciała, odpowiedzialnych głównie za chłodzenie. Zespół używający obrazowania 3D odkrył, że choć liczba tych gruczołów niewiele się zmienia, zmienia się ich położenie. Zwój wydzielniczy, część produkująca pot, znajduje się bliżej powierzchni skóry, a przewody odprowadzające pot stają się poplątane i pokręcone, zamiast biec czystą, prostą linią. Wyobraź sobie trasę dostawczą, która kiedyś była prostą autostradą, a teraz jest labiryntem objazdów.
W rezultacie pot i towarzyszące mu oleje nie są usuwane ze skóry tak skutecznie jak kiedyś. Szybkie spłukanie, które doskonale sprawdzało się w wieku 35 lat, może teraz zostawiać cienką warstwę pozostałości, szczególnie w fałdach skóry, za uszami i wzdłuż linii włosów. Dlaczego to ma znaczenie dla starzejącego się ciała? Ponieważ obok tej zmiany strukturalnej badacze udokumentowali również mierzalny spadek tak zwanej cholinergicznej reakcji potowej – czyli tego, jak silnie i jak szybko gruczoły potowe reagują na sygnał nerwowy.
Badanie opublikowane w „American Journal of Physiology” wykazało, że reakcja potowa przedramienia stopniowo słabnie od wczesnej dorosłości aż po 80. rok życia. Gruczoł, który reaguje wolniej i mniej skutecznie opróżnia swoją zawartość, potrzebuje dokładniejszego, bardziej celowego spłukania, aby całkowicie usunąć pozostałości. Rozwiązanie nic nie kosztuje.
Podczas prysznica poświęć problematycznym miejscom – pachom, okolicom pachwin, pod piersiami, za kolanami – dodatkowe 30 sekund bezpośredniego kontaktu z wodą po umyciu, delikatnie pracując opuszkami palców, zamiast pozwolić wodzie po prostu spływać. Letnia woda działa lepiej niż bardzo gorąca, ponieważ ciepło może wywołać większą produkcję oleju dokładnie wtedy, gdy próbujesz go usunąć. Dla wzmocnienia efektu połącz ten dodatkowy czas spłukiwania z myjką zamiast samych dłoni – lekka faktura pomaga usunąć pozostałości z fałdów skóry, gdzie zwolniony drenaż ma tendencję do gromadzenia się. Numer siedem: używanie tego samego mydła w kostce lub żelu pod prysznic przez dziesięciolecia bez sprawdzania jego pH.
Oto liczba, która naprawdę zmienia tę rozmowę. Kontrolowane badanie na kobietach o średniej wieku 67,3 lat, opublikowane w czasopiśmie „Cosmetics”, testowało kwaśną emulsję o pH 4,0 wobec standardowej pielęgnacji i wykazało znaczące zmniejszenie nieprzyjemnego zapachu ciała w grupie badanej. Uzasadnienie sięga wcześniejszych badań, które wykazały, że samo starzenie się powoduje wzrost pH skóry, czyniąc ją mniej kwaśną niż w młodości. To ma ogromne znaczenie, ponieważ naturalna kwasowość skóry, czasem zwana płaszczem kwasowym, działa jak bramkarz przy wejściu do klubu – powstrzymuje nadmierny rozrost bakterii wywołujących zapach, jednocześnie pozwalając rozwijać się korzystnym bakteriom o niskim potencjale zapachowym.
Większość zwykłych mydeł w kostce ma pH między 9 a 10, co jest silnie zasadowe. Jeśli wyjściowe pH twojej skóry i tak przesuwa się w górę wraz z wiekiem, codzienne mycie zasadowym mydłem otwiera drzwi tego bramkarza na oścież dokładnie dla bakterii, których tam nie chcesz. Brytyjskie badanie kohortowe analizujące mikrobiom skóry w różnych grupach wiekowych wykazało konkretną zmianę, którą warto znać z nazwy. Staphylococcus hominis staje się bardziej liczny na starzejącej się skórze, podczas gdy Staphylococcus capitis, mniej kojarzony z zapachem, dominuje na młodszej skórze.
S. hominis ma znaczenie, ponieważ wytwarza enzym przekształcający naturalnie bezwonne związki z gruczołów potowych w tioalkohole – rzeczywiste lotne cząsteczki odpowiedzialne za ostry, cebulowy zapach spod pach. Bardziej zasadowe środowisko daje temu gatunkowi przewagę konkurencyjną. Dla starzejącej się skóry ma to podwójne znaczenie, ponieważ sama bariera skórna staje się z wiekiem cieńsza i mniej odporna, co oznacza, że produkty zewnętrzne mają silniejszy i trwalszy wpływ na to, co żyje na twojej skórze.
Praktyczne rozwiązanie jest proste. Szukaj kosmetyku wyraźnie oznaczonego jako zbalansowany pH lub lekko kwaśny, zazwyczaj w zakresie 4,5–5,5, i używaj go raz dziennie, a nie kilka razy, ponieważ nadmierne mycie usuwa oleje, których skóra potrzebuje do utrzymania płaszcza kwasowego. Dla wzmocnienia efektu w ciągu trzech minut po wyjściu z prysznica, gdy skóra jest wciąż wilgotna, zastosuj bezzapachowy krem nawilżający – pomoże utrzymać niższe pH na miejscu. Numer sześć: pozostawianie wilgotnych ręczników złożonych lub powieszonych w zamkniętej, wilgotnej łazience.
Ta kwestia dotyczy środowiska, obok którego większość ludzi przechodzi 40 razy dziennie. Przegląd z 2021 roku opublikowany w „Applied and Environmental Microbiology” na temat higieny prania wykazał, że pralki i wilgotne tkaniny są głównym źródłem mikroorganizmów wywołujących nieprzyjemne zapachy. Konkretnie wymieniono gatunek bakterii Moraxella osloensis, który przetrwa zwykłe pranie i wytwarza związek zwany kwasem 4-metylo-3-heksenowym. To podręcznikowy przykład zapachu z tkanin.
Badania wykazały, że organizm ten ma wysoką tolerancję na wysychanie, co oznacza, że przetrwa suszenie znacznie lepiej niż większość bakterii. Dlatego ręcznik, który wygląda na suchy, wciąż może być rezerwuarem. Oto dlaczego dotyka to rutyny starszych kobiet szczególnie mocno. Gdy mobilność i siła chwytu zmieniają się z wiekiem, często w związku z sarkopenią, prosty akt wykręcenia, w pełni rozłożenia i powieszenia ręcznika, tak by wysychał płasko, a nie zmięty na haczyku, staje się mniej priorytetowy.
Ręcznik, który nie wysycha w pełni między użyciami, staje się wilgotną powierzchnią przykładaną bezpośrednio do skóry, która i tak ma cieńszą, bardziej przepuszczalną barierę. Cokolwiek żyje w tym ręczniku, dostaje bezpośrednią możliwość przeniesienia się na skórę mniej przygotowaną, by się temu oprzeć. Rozwiązanie polega na przepływie powietrza, nie na dodatkowym praniu. Wieszaj ręczniki w pełni rozłożone na drążku, a nie na haczyku, z wystarczającą przestrzenią, by powietrze mogło krążyć z obu stron.
Jeśli twoja łazienka nie ma okna ani wentylatora, rozważ pozostawienie drzwi otwartych przez 20 minut po prysznicu. Pierz ręczniki co trzy do czterech użyć w gorącej wodzie, ponieważ chłodniejsze pranie nie eliminuje niezawodnie odpornych na wysychanie bakterii. Dla wzmocnienia efektu dodawaj pół szklanki białego octu do cyklu prania co kilka tygodni – pomaga rozłożyć biofilm, za pomocą którego te bakterie zakotwiczają się we włóknach ręcznika. Zanim przejdziemy do pozycji od czwartej do pierwszej, gdzie sprawy robią się naprawdę zaskakujące, chcę cię prosić o drobną przysługę.
Jeśli to pomaga ci spojrzeć na własną rutynę inaczej, kliknij „subskrybuj” i polub ten film. To naprawdę pomaga temu kanałowi dotrzeć do większej liczby osób, które potrzebują dokładnie tych informacji, a ciebie to nic nie kosztuje poza sekundą czasu. Dobrze, kontynuujmy. Numer pięć: ignorowanie tego, co dzieje się na skórze głowy, i zajmowanie się tylko ciałem.
Łatwo jest myśleć o zapachu ciała jako o czymś, co dzieje się poniżej szyi, ale skóra głowy ma własną gęstą sieć gruczołów łojowych, a starzenie zmienia również sposób działania tych gruczołów. Gdy poziom estrogenu spada, szczególnie w okresie menopauzy, równowaga między estrogenem a hormonami androgenowymi przesuwa się w stronę relatywnie wyższej aktywności androgenowej, mimo że bezwzględny poziom androgenów również często spada. Ta względna zmiana może wpływać na aktywność gruczołów łojowych skóry głowy w sposób inny niż w twoich 30. czy 40.
latach, czasem wytwarzając sebum o innym składzie kwasów tłuszczowych niż wcześniej. Dlaczego ma to znaczenie dla zapachu, a nie tylko dla wyglądu? Ponieważ włosy działają jak gąbka zatrzymująca oleje i lotne związki wytwarzane przez bakterie znacznie dłużej niż gładka skóra ze względu na swoją powierzchnię. Jeśli myjesz włosy według tego samego harmonogramu co 20 lat temu, ale skład i tempo produkcji sebum zmieniły się wraz z hormonami, ten harmonogram może już nie pasować do tego, co skóra głowy faktycznie wytwarza.
Rozwiązaniem niekoniecznie jest częstsze mycie, ponieważ nadmierne mycie może wysuszyć skórę głowy i wywołać nadprodukcję oleju w odpowiedzi. Zamiast tego zwróć uwagę na okno 48–72 godzin i sprawdź, czy pod jego koniec wyczuwasz jakiś zapach. Następnie dostosuj częstotliwość mycia tak, by przypadała tuż przed tym momentem, zamiast sztywno trzymać się liczby, która sprawdzała się w innej dekadzie twojego życia. Dla wzmocnienia efektu okazjonalny szampon oczyszczający stosowany co dwa lub trzy tygodnie zamiast codziennie pomaga usunąć osad, który zwykły szampon sam sobie zwykle pozostawia na włosach zatrzymujących więcej oleju niż wcześniej.
Numer cztery: picie mniejszej ilości wody bez zauważenia tego. Brzmi to jak coś niezwiązanego z zapachem, ale połączenie prowadzi przez gruczoły potowe. Przekrojowe badanie osób starszych mieszkających w społeczności o średniej wieku 83,6 lat zbadało, które czynniki związane ze stylem życia najsilniej przewidywały nawilżenie skóry mierzone bezpośrednio jako nawilżenie warstwy rogowej naskórka. Dwa czynniki wykazujące statystycznie istotny związek to codzienne stosowanie kremu nawilżającego oraz ogólny poziom aktywności fizycznej.
Badacze zasugerowali, że korzyść płynąca z ćwiczeń prawdopodobnie przebiega przez coś, co nazywa się biogenezą mitochondrialną – procesem budowania nowych mitochondriów, maleńkich struktur wewnątrz komórek wytwarzających energię. Wraz z wiekiem funkcja i liczba mitochondriów mają tendencję do spadku, co czasem nazywa się kryzysem energetycznym starzejących się komórek. Ten spadek dotyka komórek skóry tak samo jak komórek mięśniowych. Oto konkretne połączenie z zapachem.
Gdy skóra jest niedostatecznie nawilżona, a bariera osłabiona, pot, który dociera na powierzchnię, styka się ze skórą o zmniejszonej zdolności regulowania własnej chemii powierzchniowej, dając bakteriom bardziej sprzyjające środowisko do namnażania się i metabolizowania. Osobno twoje nerki polegają na odpowiednim spożyciu wody, by filtrować i wydalać produkty uboczne, takie jak mocznik, który w przeciwnym razie może się zagęszczać w pocie, gdy jesteś odwodniona. Wiadomo również, że osoby starsze mają osłabioną reakcję pragnienia, co oznacza, że możesz po prostu nie odczuwać pragnienia, nawet gdy organizm potrzebuje płynów. To częściowo tłumaczy, dlaczego odwodnienie w tej grupie wiekowej jest tak często niedoceniane.
Prostym, praktycznym punktem odniesienia, który nie wymaga obsesyjnego liczenia mililitrów, jest wypijanie pełnej szklanki wody przy każdym posiłku i jeszcze jednej między posiłkami – czyli mniej więcej pięć do sześciu szklanek rozłożonych na cały dzień, więcej w upalną pogodę lub przy przyjmowaniu leków moczopędnych. Dla wzmocnienia efektu stosuj codziennie bezzapachowy krem nawilżający, najlepiej zaraz po kąpieli, ponieważ badania wskazały konkretnie codzienne, a nie okazjonalne stosowanie kremu jako czynnik związany z lepszymi wynikami nawilżenia. Pozwól, że podzielę się krótką historią, bo myślę, że ilustruje to lepiej niż same statystyki. Kobieta o imieniu Carol, 71 lat, z małego miasteczka pod Tulsą, zwróciła moją uwagę dzięki komentarzowi pod jednym z tych filmów.
Napisała, że przez około dwa lata zauważała zapach, który opisała jako „nieświeży”, i przeszła przez trzy różne dezodoranty, zakładając, że to naprawi problem. To, co naprawdę zmieniło sytuację, było niemal żenująco proste. Zaczęła trzymać butelkę wody na blacie kuchennym jako wizualne przypomnienie, a jednocześnie przeszła na codzienną rutynę nawilżania, zamiast nawilżać skórę tylko wtedy, gdy była wyraźnie sucha. Napisała ponownie około sześć tygodni później, że zapach naprawdę zniknął, a jej skóra wyglądała mniej papierowo.
Dzielę się tym nie dlatego, że jeden komentarz stanowi badanie kliniczne, ale ponieważ jest to czysta ilustracja tego, jak niewielkie, mało spektakularne interwencje – nawodnienie i wsparcie bariery skórnej – pokrywają się z tym, co faktycznie przewidują badania. Wchodzimy teraz do pierwszej trójki i to tutaj, moim zdaniem, żyją prawdziwe niespodzianki. Numer trzy: niedostosowywanie diety do produktów bogatych w siarkę wraz ze zmianami w mikrobiomie jelitowym związanymi z wiekiem. Ta kwestia wymaga trochę wyjaśnienia, więc bądź cierpliwa.
Twoje bakterie jelitowe rozkładają składniki jedzenia, w tym aminokwasy zawierające siarkę znajdujące się w takich produktach jak czosnek, cebula, jajka i czerwone mięso. W młodszym, bardziej odpornym jelicie te produkty rozkładu są w dużej mierze skutecznie przetwarzane i eliminowane. Ale badania nad starzeniem się i mikrobiomem jelitowym udokumentowały, że różnorodność i skład bakterii jelitowych zmieniają się znacząco w ciągu życia. Zbiór badań nad związkami zapachowymi pochodzącymi z jelit wykazał, że lotne związki siarki wraz z amoniakiem i związkiem zwanym trimetyloaminą mogą być wchłaniane do krwiobiegu i ostatecznie uwalniane przez oddech i pot, a nie tylko poprzez trawienie i wydalanie, jak można by się spodziewać.
Dlaczego starzenie się konkretnie zmienia ten obraz? Ponieważ czas pasażu jelitowego – czas potrzebny jedzeniu na przejście przez układ trawienny – ma tendencję do wydłużania się z wiekiem, częściowo z powodu zmian w skuteczności skurczów mięśni jelit, a częściowo z powodu zmniejszonej aktywności fizycznej i pewnych leków. Wolniejszy czas pasażu oznacza, że związki zawierające siarkę spędzają więcej czasu w kontakcie ze ścianą jelita, zwiększając szansę na wchłonięcie do krwiobiegu zamiast prostego wydalenia. Wyobraź sobie paczkę stojącą zbyt długo na wolno poruszającej się taśmie produkcyjnej.
Im dłużej tam stoi, tym więcej ma szans, by zostać pogięta i przekierowana gdzieś, gdzie nie planowałeś. Nie oznacza to, że musisz wyeliminować czosnek czy cebulę ze swojego życia. Chcę być tu ostrożny, ponieważ badania łączące konkretne produkty z konkretnymi skutkami zapachowymi u ludzi wciąż się rozwijają. To, co to oznacza, to że jeśli zauważyłaś zmianę zapachu obok innych zmian trawiennych, jak nowe wzdęcia czy nieregularność, warto wspomnieć o tym lekarzowi, zamiast zakładać, że to wyłącznie kwestia skóry czy higieny.
Praktyczną, niskoryzykowną zmianą jest zwiększenie spożycia błonnika z różnorodnych źródeł roślinnych, ponieważ bardziej zróżnicowany mikrobiom jelitowy wiąże się ze skuteczniejszym przetwarzaniem tych związków, a nie ich gromadzeniem się. Dla wzmocnienia efektu łącz posiłki bogate w błonnik z odpowiednim spożyciem wody, ponieważ błonnik bez wystarczającej ilości płynów może dodatkowo spowolnić pasaż jelitowy zamiast mu pomóc. Numer dwa: poleganie na zmyśle węchu, by wiedzieć, kiedy trzeba coś odświeżyć lub zastosować ponownie. Oto coś, co naprawdę zmienia sposób, w jaki myślę o tym temacie.
Wielu badaczy zajmujących się związanym z wiekiem zapachem ciała zauważyło, że osoby starsze często mają obniżoną zdolność wykrywania zmian we własnym zapachu, związaną z normalnymi, związanymi z wiekiem zmianami funkcji węchowej. Tworzy to niemal okrutną ironię: zmiany zapachu ciała najbardziej związane ze starzeniem się pojawiają się dokładnie wtedy, gdy zdolność do ich wykrywania również się pogarsza. Komentarz jednego z badaczy zauważył, że mieszkańcy placówek opieki wspomaganej często nie skarżą się nawzajem na nieprzyjemne zapachy. Nie dlatego, że zapachu nie ma, ale dlatego, że zbiorowa zdolność do jego wykrywania się zmniejszyła.
Dlatego uważam, że ujęcie całego tego tematu – „starsze kobiety brzydko pachną” – jest naprawdę niesprawiedliwe, gdy przedstawia się to jako ocenę charakteru, ponieważ opisuje to sensoryczną martwą strefę, która ma realne podłoże fizjologiczne, a nie brak wysiłku czy troski. Nie da się naprawić problemu, którego nie da się wyczuć, bez względu na to, jak bardzo jesteś sumienna. Jakie jest więc praktyczne obejście, skoro nie można w pełni polegać na nosie? Budujesz obiektywne punkty kontrolne.
Może to oznaczać poproszenie zaufanej osoby, tak jak skutecznie zrobiła to Carol, o szczerą, życzliwą informację zwrotną, zamiast czekać, aż sama coś zauważysz. Może to oznaczać utrzymywanie rutyny, która w ogóle nie zależy od oceny opartej na zapachu – stosowanie dezodorantu lub kremu nawilżającego o stałej porze każdego dnia, niezależnie od tego, czy obecnie coś zauważasz. Dla wzmocnienia efektu połącz to z wymianą samego dezodorantu lub antyperspirantu co 6 do 12 miesięcy, ponieważ te produkty tracą skuteczność z czasem, nawet gdy pojemnik wygląda na daleki od pustego. A teraz numer jeden – pojedynczy, najważniejszy czynnik na podstawie omówionych badań i ten, który obiecałem, że cię zaskoczy.
Numer jeden to proces oksydacyjny skóry stojący za związkiem 2-nonenalu, od którego zaczęliśmy ten film, a konkretnie niepodejmowanie żadnych działań wspierających mechanizmy antyoksydacyjne skóry przeciwko niemu. Wróćmy do punktu wyjścia, ponieważ wszystko inne na tej liście – pH, nawodnienie, bakterie – przygotowuje grunt. Ale to jest mechanizm najbardziej bezpośrednio związany z konkretnym zapachem związanym ze starzeniem się, odróżniającym się od zwykłego zapachu potu i bakterii, który dotyka ludzi w każdym wieku. Przypomnij sobie, że badania Kao wykazały ten związek wyłącznie u osób w wieku 40 lat i starszych, powstający, gdy kwas omega-7 zwany kwasem palmitoleinowym, którego ilość na powierzchni skóry rośnie z wiekiem, zostaje wystawiony na działanie tlenu i się rozkłada.
Produkt uboczny był opisywany w wielu pracach naukowych jako mający wyraźnie tłustą, trawiastą jakość, inną od ostrzejszego, bardziej gryzącego zapachu bakteryjnego potu. Oto część zasługująca na największą uwagę, ponieważ mówi ci, że to nie jest po prostu kwestia kosmetyczna. Badanie uzupełniające z użyciem hodowanych ludzkich komórek skóry wykazało, że gdy ten sam związek został wprowadzony eksperymentalnie, zmniejszał żywotność komórek i wywoływał zaprogramowaną śmierć komórki. A w trójwymiarowym modelu skóry mierzalnie ścieńczał naskórek i zmniejszał liczbę aktywnie dzielących się komórek.
Mówiąc prościej, ten sam związek odpowiedzialny za ten związany ze starzeniem zapach wydaje się w warunkach laboratoryjnych aktywnie przyczyniać się do samego ścieńczenia skóry, będącego cechą charakterystyczną starzejącej się skóry ogólnie. To nie jest dowód, że ten związek jest głównym motorem starzenia się skóry, ale silnie sugeruje, że zapach i widoczne starzenie się skóry mogą mieć wspólne biochemiczne podłoże, oba połączone ze słabnącą obroną antyoksydacyjną i trwającym stresem oksydacyjnym w komórkach skóry. Dlaczego dotyka to starzejącego się ciała w sposób, w jaki po prostu nie dotyka młodszych? Ponieważ młoda skóra utrzymuje silny wewnętrzny system antyoksydacyjny – enzymy i drobne cząsteczki neutralizujące reaktywne produkty uboczne normalnego metabolizmu, zanim zdążą wyrządzić szkodę.
Podobnie jak silnik spalający czysto wytwarza mniej szkodliwych produktów spalin niż silnik działający źle. W miarę jak ta wewnętrzna zdolność antyoksydacyjna słabnie z wiekiem, ten kwas omega-7 pozostaje odsłonięty i niechroniony przed utlenianiem przez dłuższy czas – chemiczny odpowiednik silnika działającego coraz brudniej z każdym mijającym rokiem, niezależnie od tego, jak często myje się samochód z zewnątrz. Praktyczne implikacje dzielą się na dwie części i obie mają znaczenie. Po pierwsze, miejscowo – zespoły badawcze zajmujące się tym związkiem badały strategie zapachowe i antyoksydacyjne stosowane miejscowo, mające na celu neutralizowanie go bezpośrednio na powierzchni skóry, a polifenole pochodzenia roślinnego, naturalne antyoksydanty znajdujące się na przykład w zielonej herbacie, wykazały w badaniach laboratoryjnych zdolność do wychwytywania tego konkretnego związku.
Po drugie, wewnętrznie – ponieważ jest to zasadniczo problem oksydacji, wzorce żywieniowe bogate w kolorowe owoce i warzywa mogą stanowić wsparcie. Chcę być szczery, że duże badania suplementacyjne, konkretnie ukierunkowane na witaminę E w kontekście zapachu ciała, przyniosły wyniki od mieszanych po rozczarowujące. Więc nie jest to przypadek, w którym samo zażywanie tabletki jest sprawdzonym rozwiązaniem. Najbardziej poparte dowodami podejście obecnie to codzienny krem nawilżający zawierający składniki antyoksydacyjne, stosowany konsekwentnie obok wszystkiego innego z tej listy.
Dla wzmocnienia efektu łączy się to bezpośrednio z pozycją czwartą – nawodnieniem, ponieważ dobrze nawodniona skóra z nienaruszoną barierą dłużej zatrzymuje antyoksydanty stosowane miejscowo i pozwala im działać skuteczniej. Chcę opowiedzieć ci jeszcze o jednej kobiecie, zanim skończymy, ponieważ jej historia pokazuje, dlaczego ta lista ma znaczenie wykraczające poza samą naukę. Dorothy, 76 lat, z przedmieść pod Sacramento, napisała, opisując moment, który wiele z was rozpozna. Jej wnuczka bez żadnej złośliwości zapytała, dlaczego uściski babci pachną inaczej niż kiedyś.
Dorothy powiedziała, że to jej nie rozzłościło, ale zostało z nią na tygodnie – ta cicha obawa, że coś się zmieniło w sposób, nad którym nie miała kontroli. Po przepracowaniu kilku rzeczy, które dziś omówiliśmy – kosmetyku o zbalansowanym pH, konsekwentnego nawilżania, większej uwagi na nawodnienie – napisała, że po około dwóch miesiącach te uściski znów były takie jak kiedyś, podobnie jak jej pewność siebie przy wchodzeniu do pokoju. O to naprawdę chodzi. To nie jest kwestia próżności ani ukrywania tego, kim jesteś z wiekiem.
Chodzi o zrozumienie, że twoje ciało w wieku 70 lat działa na naprawdę innej biochemii niż w wieku 40 lat, bez żadnej twojej winy. A zrozumienie tej biochemii daje ci prawdziwe, oparte na dowodach narzędzia, by czuć się pewnie i sobą w każdym pomieszczeniu, do którego wchodzisz, w każdym uścisku, który dajesz, i w każdym nadchodzącym roku. Nigdy nie jest za późno, by lepiej zrozumieć własne ciało, a każda pozycja z tej listy to coś, co możesz zacząć robić już dziś. Jeśli ten film pomógł ci spojrzeć na własną rutynę w nowym świetle, zasubskrybuj, żeby nie przegapić kolejnego, i zostaw komentarz, dając mi znać, która z tych ośmiu rzeczy zaskoczyła cię najbardziej.
Czytam każdy komentarz i naprawdę uwielbiam wasze wiadomości. Wszystkie badania cytowane dzisiaj znajdziesz w linku w opisie poniżej. Do zobaczenia w następnym filmie.